คือความสามารถในการอ่านข้อความ ประมวลผล และทำความเข้าใจความหมายของสิ่งที่อ่าน ซึ่งไม่ใช่เพียงแค่การอ่านออกเสียงได้ถูกต้องเท่านั้น แต่รวมถึงการดึงสาระสำคัญ การตีความ และการเชื่อมโยงความรู้เดิมเข้ากับข้อมูลใหม่ในบทความด้วย
ระดับของการอ่านเพื่อความเข้าใจ
- ระดับพื้นฐาน (Literal Level): เข้าใจข้อเท็จจริงที่ปรากฏในเนื้อหาโดยตรง เช่น ใคร ทำอะไร ที่ไหน เมื่อไหร่
- ระดับตีความ (Interpretive/Inferential Level): สามารถ “อ่านระหว่างบรรทัด” เพื่อหาความหมายที่ผู้เขียนไม่ได้บอกตรงๆ เช่น ความรู้สึกตัวละคร หรือจุดประสงค์แฝง
- ระดับวิพากษ์ (Critical Level): สามารถวิเคราะห์และตัดสินความน่าเชื่อถือของข้อมูล แยกแยะระหว่างข้อเท็จจริงและความเห็น
- ระดับสร้างสรรค์ (Creative Level): นำสิ่งที่อ่านไปประยุกต์ใช้ แก้ปัญหา หรือสร้างสรรค์สิ่งใหม่ เช่น การจินตนาการตอนจบแบบอื่น
กลยุทธ์เพื่อพัฒนาการอ่าน
- Active Reading
- Skimming
- Scanning
- Visualization